3. İhticac ve istidlâl makamına dair misâller:
مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ ناَرًا 1
ve
اَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّمَاۤءِ فِيهِ ظُلُمَاتٌ... 2
ilâ âhirihi ve
وَمَثَلُ الَّذِينَ كَفَرُوا كَمَثلِ الَّذِى يَنْعِقُ بِمَا لاَ يَسْمَعُ اِلاَّ دُعَاۤءً وَنِدَاۤءً 3
ve
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا 4
ve
اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَابِيًا وَمِمَّا يُوقَدُونَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤۤءَ حُلِيَّةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِثْلُهُ 5
ve
ضَرَبَ اللهُ مَثَلاً رَجُلاً فِيهِ شُرَكَاۤءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلاً سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلاً 6
ve diğer âyetleri bunlara kıyas et.
4. İftihar hakkındaki misâl: Cenâb-ı Hakkın azametini ve kemâlât-ı İlâhiyesini beyân eden şu âyet-i kerimedir (Bu âyet her ne kadar iftihar diye isimlendirilmese de iftihara benziyor):
وَماَ قَدَرُوا اللهَ حَقَّ قَدْرِهِ وَاْلاَرْضُ جَمِيعًا قَبْضَتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَالسَّمٰوَاتُ مَطْوِيَّاتٌ
Dipnotlar
- "O münâfıkların misâli, karanlık bir gecede ateş yakan kimsenin hali gibidir." Bakara Sûresi, 2:14.
- "Yahut onların misâli, şiddetle boşalan karanlıklı, gök gürültülü ve şimşekli bir yağmura tutulmuş yolcuların haline benzer. Yıldırımdan ölme korkusuyla parmaklarını kulaklarına tıkarlar. Halbuki Allah o kâfirleri kudretiyle çepeçevre kuşatmıştır." Bakara Sûresi, 2:19.
- "O inkârcıların hali, çobanlarının bağırıp çağırmasından başka bir şey anlamayan hayvanlara benzer." Bakara Sûresi, 2:171.
- "Allah'tan başka dostlar edinenlerin hali, kendisine ağ ören örümceğe benzer." Ankebut Sûresi, 29:41.
- "O, gökten bir su indirir ki, onunla dereler kendi miktarınca akar; o akıntı da, yüze çıkan bir köpüğü taşır. Bir ziynet veya eşya yapmak için ateşte körükledikleri mâdenin de buna benzer bir köpüğü vardır (yani, bâtıl ve küfür bir köpük gibidir)." Ra'd Sûresi, 13:17.
- "Birçok geçimsiz kimsenin ortaklığı altındaki bir köle ile, tek bir efendiye bağlı olan bir köleyi, şirk ile tevhid arasındaki farkı anlamanız için Allah misâl olarak verdi. Bu ikisinin durumu bir olur mu?" Zümer Sûresi, 39:29.