Bir insan Allah yolunda ölesiye gayret gösterecek ve bu uğurda koşarken bir yerde ecel vâki olup O’na kavuşacaktır. Mezarına uğrayanlar ona bir Fâtiha okuyup geçeceklerdir. O kimsenin kazandığı derecelerin münakaşası ise öteki âlemde yapılacaktır. Bir başkası ise bir taraftan belki günahlardan tam kurtulamamış olacak fakat beri taraftan, dinin adeta ateşten bir kor haline geldiği bir dönemde dine sımsıkı sarılacak, makamını-mansıbını kaybedecek, ticari hayatında zarara uğrayacak, bazı kesimlerden kötülük görecek, fakat buna rağmen dinine var gücüyle yapışacak, onu asla bırakmayacaktır. Bunun da Allah ile melekler arasında müzakere ve muhaveresi yapılacaktır. Biz bilsek de, bilmesek de öyle olacaktır. Bize düşen cehd ve gayret etmektir, yegâne vazifemiz budur.

129 Nur sûresi, 24/55.

130 Tevbe sûresi, 9/32.

131 Saf sûresi, 61/9.

132 Müslim, taharet 39; Nesâî, taharet 113.

133 Ebû Davud, cihad 35.

134 Buhârî, i’tisam 10; Müslim, iman 247.

135 Tirmizî, tefsîru’l-Kur’an, sûretü Sâd.