Dipnotlar

1. ve't-tahiyyâtü: Yani, bütün zîhayatların, âsâr-ı hayatlarını muntazaman murad-ı İlâhî dairesinde gösterdikleri cihetle Sâni-i Zülcelâllerinin san'atını alkışlıyorlar. Nasıl ki, bir zât harika bir makine yapsa, başında bir fonograf, bir fotoğraf gibi ayrı ayrı, kendi kendine işler, konuşur, yazar, muhabere eder cihazat bulunsa, o adamın istediği tarzda işlese, neticelerini güzelce verse, o makineye bakan nasıl ki o adamı "Mâşâallah," "Bârekâllah"larla alkışlar, mânevî hediyeler verir. Aynen, o makine de, kendinden maksud olan neticeleri, eserleri mükemmel izhar etmekle, o cihazatın lisan-ı haliyle san'atkârını takdir ve tahsinler ve mânen "Mâşaallah"larla tebrik edip alkışlar, tahiyyeler ve hediyeler verir. İşte, bütün zîhayatın herbirisi, başında pek çok muhteliffonograflar, fotoğraflar, telgraf ve telefon makineleri gibi çok makineler var. Onlar, hilkatlerindeki netâici, maksatları nihayet derecede mükemmel gösterdiklerinden, hayatlarının tezahüratıyla, "tahiyyat" tabir edilen mânevî alkışlar, hediyeler, tebrikler ve tahsinlerle, Sâni-i Zülcelâlinin tesbihatını, hem kemâlât-ı san'atını ilân ediyorlar demektir. Biz ise, et-tahiyyâtü demekle, kendi lisanımızla o tahiyyatları yâd edip, kendi hesabımıza dergâh-ı İlâhîye takdim ederiz. Zaten lisan o makinelerden birisidir ve ondan matlupneticelerden birincisi, bir tercümanlıktır.
2. Tahiyyat HAŞİYE Allah'a şahit, berekât Allah'a delildir.Salâvat Allah'a şahit, tayyibat Allah'a delildir.Mahlûklar Allah'a şahit, geçmişteki harika şeyler Allah'a delildir.Varlıklar Allah'a şahit, gelecekteki mucizeler Allah'a delildir.Semâvât (gökler) Allah'a şahit, Arş Allah'a delildir.Güneşler Allah'a şahit, aylar Allah'a delildir.Yıldızlar Allah'a şahit, seyyareler (gezegenler) Allah'a delildir.Ondaki tasarruflar ve ondan inen yağmurla atmosfer Allah'a şahit, yer Allah'a delildir.