Kur’anımıza, sonra diğer peygamberlere ve mukaddes kitaplara, sonra meleklere, sonra da kâinata soracağız.

İşte birinci mertebede ahireti Allah’a soruyoruz. O da gönderdiği bütün elçileri, fermanları, bütün isim ve sıfatlarıyla, “Evet ahiret var ve sizi oraya sevk ediyorum.” buyuruyor. Onuncu Söz, on iki parlak ve kesin hakikat ile bir kısım ilahî isimlerin ahirete dair cevaplarını ispat ve izah etmiştir. Burada o izahla yetinerek meseleye gayet kısaca işaret edeceğiz:

Evet, madem hiçbir saltanat yoktur ki, ona itaat edenlere mükâfatı ve isyan edenlere cezası bulunmasın. Elbette, mutlak rubûbiyet mertebesinde ebedî bir saltanatın, ona iman ile bağlanan ve fermanlarına itaat ile teslim olanlara mükâfatı, o izzetli saltanatı küfür ve isyanla inkâr edenlere de cezası; o rahmet ve cemâle, o izzet ve celâle lâyık bir tarzda olacaktır diye Rabbü’l-âlemîn (Âlemlerin Rabbi), Sultan ve Deyyan¹⁶ isimleri cevap veriyor.

Hem madem yeryüzünde güneş gibi, gündüz gibi umumi bir rahmeti, kuşatıcı bir şefkat ve keremi gözümüzle görüyoruz.

Mesela o rahmet, her baharda bütün ağaçları ve meyveli bitkileri cennet hurileri misali giydirip, süsleyip, ellerine her çeşit meyveyi verip bize uzatarak “Haydi alınız, yiyiniz!” dediği gibi.. bize zehirli bir sineğin eliyle şifalı, tatlı balı yedirdiği ve elsiz bir böceğin eliyle en yumuşak ipeği giydirdiği gibi.. bir avuç kadar, küçücük çekirdeklerde, tohumcuklarda binlerce batman¹⁷ yiyeceği bizim için saklar ve tedbir azığı olarak o küçücük depolara yerleştirir. Böyle bir rahmet, bir şefkat elbette, hiç şüphe yok ki bu derece nazenin şekilde beslediği sevimli, minnettar ve kendisine çok bağlı, çok hürmetli mümin insanları idam etmez, hiçliğe göndermez. Belki daha parlak rahmetlere eriştirmek için dünya hayatı vazifesinden terhis eder, diye Rahîm ve Kerîm isimleri sorumuza cevap veriyor, ¹⁸اَلْجَنَّةُ حَقٌّ diyor.

Hem madem gözümüzle gördüğümüz üzere, bütün varlıklarda ve yeryüzünde öyle bir hikmet eli işliyor ve işler öyle bir adaletin ölçüleriyle çekip çevriliyor ki, insan aklı ötesini düşünemiyor.