tam bir intizamla işleyen umumi denge ve kuşatıcı muhafaza.. göklerin yaldızlı ve zeminin ziynetli yüzünden ta çiçeklerin süslü yüzlerine kadar kalem gezdiren tezyin.. galaksilerden ve güneş sisteminden ta mısır ve nar gibi meyvelere kadar hükmeden tanzim.. güneş ve aydan; toprak, hava, su gibi unsurlardan ve bulutlardan ta bal arılarına kadar memuriyet veren vazifelendirme gibi pek büyük hakikatlerin büyüklükleri ölçüsündeki şahitlikleri, kâinatın şahitliğinin ikinci kanadını ispatlar ve meydana getirir. Madem Risale-i Nur bu büyük şahitliği ispat ve izah etmiş, burada bu kısacık işaretle yetiniyoruz.
İşte dünya yolcusunun kâinattan aldığı iman dersine kısa bir işaret olarak Birinci Makam’ın on sekizinci mertebesinde,
لَا إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ الْوَاجِبُ الْوُجُودِ، الْمُمْتَنِعُ نَظِيرُهُ، الْمُمْكِنُ كُلُّ مَا سِوَاهُ، الْوَاحِدُ الْأَحَدُ الَّذِي دَلَّ عَلٰى وُجُوبِ وُجُودِه۪ فِي وَحْدَتِه۪: هٰذِهِ الْكَائِنَاتُ الْكِتَابُ الْكَبِيرُ الْمُجَسَّمُ وَالْقُرْاٰنُ الْجِسْمَانِيُّ الْمُعَظَّمُ وَالْقَصْرُ الْمُزَيَّنُ الْمُنَظَّمُ وَالْبَلَدُ الْمُحْتَشَمُ الْمُنْتَظَمُ، بِإِجْمَاعِ سُوَرِه۪ وَاٰيَاتِه۪ وَكَلِمَاتِه۪ وَحَرُوفِه۪ وَأَبْوَابِه۪ وَفُصُولِه۪ وَصُحُفِه۪ وَسُطُورِه۪ وَاتِّفَاقِ أَرْكَانِه۪ وَأَنْوَاعِه۪ وَأَجْزَائِه۪ وَجُزْئِيَّاتِه۪ وَسَكَنَتِه۪ وَمُشْتَمِلَاتِه۪ وَوَارِدَاتِه۪ وَمَصَارِفِه۪، بِشَهَادَةِ عَظَمَةِ إِحَاطَةِ حَقِيقَةِ الْحُدُوثِ وَالتَّغَيُّرِ وَالْإِمْكَانِ، بِإِجْمَاعِ جَمِيعِ عُلَمَاءِ عِلْمِ الْكَلَامِ، وَبِشَهَادَةِ حَقِيقَةِ تَبْدِيلِ صُورَتِه۪ وَمُشْتَمِلَاتِه۪ بِالْحِكْمَةِ وَالْاِنْتِظَامِ، وَتَجْدِيدِ حُرُوفِه۪ وَكَلِمَاتِه۪ بِالنِّظَامِ وَالْمِيزَانِ، وَبِشَهَادَةِ عَظَمَةِ إِحَاطَةِ حَقِيقَةِ التَّعَاوُنِ، وَالتَّجَاوُبِ، وَالتَّسَانُدِ، وَالتَّدَاخُلِ، وَالْمُوَازَنَةِ، وَالْمُحَافَظَةِ، فِي مَوْجُودَاتِه۪ بِالْمُشَاهَدَةِ وَالْعِيَانِ.
denilmiştir.
Dipnotlar
- Allah’tan başka ilah yoktur. Eşi benzeri bulunması imkânsız, kendisinden başka her şey mümkün ve Vahid-i Ehad olan o Vâcibü’l-Vücûd ki cisme bürünmüş büyük bir kitap, muazzam ve cismanî bir Kur’an, tanzim olunmuş ve ziynetlenmiş bir saray ve muntazam, muhteşem bir memleket hükmündeki bu kâinat; sûrelerinin, ayetlerinin, kelimelerinin, harflerinin, bâblarının, fasıllarının, sayfalarının ve satırlarının icmâıyla.. esaslarının, türlerinin, eczasının, kısımlarının, sakinlerinin, içine girip çıkanların, içerdiği her şeyin ittifakıyla.. bütün kelâm âlimlerinin icmâına dayanan hudûs (sonradan olma), değişme ve imkân hakikatinin muazzam kuşatıcılığının şahitliğiyle.. suretlerin ve içindekilerin hikmet ve intizamla değiştirilmesi, harf ve kelimelerinin nizam ve mizanla yenilenmesi hakikatinin şahitliğiyle.. ve mevcudatında görülen ve açıkça görünen teâvün (yardımlaşma), tecavüp (birbirine cevap verme), tesanüt (dayanışma), tedahül (iç içe olma), denge ve muhafaza hakikatlerinin muazzam kuşatıcılığının şahitliğiyle, O’nun varlığının vahdet (birlik) içindeki vücûbuna delildir.